Herb

Zamek Grodziec

Herb

Zamek w Grodźcu

Zdjęcie zaczerpnięte z grodziec.com




Zarys historyczny.


Kościół

      N a bazaltowym, powulkanicznym, stromym wzgórzu - 389 m n. p. m. w malowniczej scenerii wznosi się bajeczna budowla - to Zamek Grodziec.

Zamek - od czasów powojennych - zawsze wzbudzał zainteresowanie i przyciągał turystów. Korzystna lokalizacja - z dala od wiejskich zabudowań, naturalna sceneria - sprawia, że nie słuchać tu odgłosów współczesnej cywilizacji. Źródła historyczne podają, że nazwa zamku pochodzi od Góry Grodica, gdzie plemiona Bobrzan oddawały cześć swoim bóstwom. Inne zakładają, że usytuowany na samym szczycie gród miał zagradzać drogę wrogom - od słowa "grodzi". Dokładne określenie daty powstania nie jest łatwe. Najstarsze dokumenty (pisane) o Śląsku podają, że w 1155 roku gród zyskał rangę kasztelanii. Kasztelania w Grodźcu powstała na przełomie X i XI w. i utrzymała się do XIII w. Od 1155 roku po dzień dzisiejszy - dawny gród, kasztelania, rezydencja książąt, zamek, obiekt turystyczny - przechodzi różne dzieje, miewa wielu właścicieli, z którymi wiążą się pełne tajemniczości legendy i fakty historyczne.

Pierwsza potwierdzona wzmianka o Grodźcu pochodziła z bulli papieża Hadriana IV z 23 kwietnia 1155 r. W 1175 r. książę Bolesław Wysoki wystawił tu przywileje cystersom z Lubiąża. Za czasów jego następcy – Henryka Brodatego – drewniano – ziemny gród zastąpiono murowanym. Fundację zamkowego kościoła przypisuje się św. Jadwidze. W XIV i częściowo XV w. zamek stanowił własność rycerskiego rodu Bożywojów.

W okresie wojen husyckich budowla została zdobyta i splądrowana przez oddziały husytów. W 1470 r. odkupił go książę legnicki Fryderyk I. Sprowadzeni przez niego mistrzowie murarscy z Wrocławia, Legnicy i Görlitz nadali założeniu obecny układ przestrzenny. Po śmierci księcia prace kontynuowano z polecenia jego syna, Fryderyka II. W ich efekcie Grodziec stał się jedną z piękniejszych rezydencji gotycko-renesansowych na Śląsku. Zwieńczenie prac zbiegło się ze ślubem księcia z księżną Sofią von Hohenzollern. Z tej okazji zorganizowano w zamku przyjęcie i słynny turniej rycerski.

W latach wojny 30-letniej zamek został zdobyty i spalony przez wojska księcia Albrechta Wallensteina. Ponieważ skala zniszczeń była ogromna i warownia nie miała już większej wartości militarnej, po wojnie zdecydowano o wysadzeniu części obwarowań. W XVII i XVIII stuleciu czyniono próby odbudowy Grodźca, nie zakończyły się one jednak większymi sukcesami. Dopiero w roku 1800, kiedy właścicielem dóbr został książę Rzeszy Jan Henryk VI von Hochberg z Książa i Mieroszowa, podjęto poważniejsze prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne.

Na krótko przerwał je okres kampanii napoleońskiej, ale już w latach 30, XIX stulecia zamek stał się celem licznych wypraw turystycznych. Uchodził w owym czasie za pierwszy w Europie zabytek specjalnie przystosowany do celów turystycznych.

W latach 1906-1908 zamek ulega gruntownej przebudowie. Na zamku powstaje muzeum sztuki gotyku i renesansu Śląska, hotel i restauracja. W 1945 roku spalona przez Rosjan. W latach 60-tych XX wieku częściowo odbudowany.





Widok na zamek





Oto kilka wybranych dat, przedstawiających losy zamczyska:

  • 1155 - pierwsza data odnotowana w bulli papieża Hadriana IV dla biskupstwa wrocławskiego mówiąca o przekształceniu grodu w kasztelanię Do XV wieku - Grodziec - wg źródeł - często zmienia właścicieli, staje się siedliskiem rozbójników.

  • 1320 r. - książę legnicki Bolesław III Rozrzutny sprzedał warownię rycerzowi Svolo z rodu Bożywojów

  • 1427-31 - wojny husyckie przyczyniają się do częściowego zniszczenia grodu

  • 1470 r. - rozwalony zamek kupił książę legnicki Fryderyk I i przy pomocy najlepszych murarzy oraz rzemieślników z całego Śląska (m.in. Rose z Wrocławia, Bloeschuch z Legnicy i Trauernicht ze Zgorzelca) , przystąpił do wznoszenia nowej okazałej rezydencji ksiażęcej.

  • 1505 r. - po śmierci księcia budowę kontynuował jego syn Fryderyk II. Za sprawą architekta Wendela Roskopfa ze Zgorzelca, do gotyckich kamiennych murów dodał on później elementy renesansowe oraz fortyfikacje z basztami przystosowanymi do użycia broni palnej.

  • 1522-24 - powstają budynki mieszkalne w części zachodniej zamku, powiększane są umocnienia obronne

  • 1547 r. - po śmierci ojca zamek odziedziczył Fryderyk III

  • 1549 - wielki turniej rycerski z udziałem 102 rycerzy, 123 dam dworu, 99 knechtów oraz aktorów i pospólstwa

  • 1553 r. - z powodu zarazy, która dotarła do Legnicy, książę wraz z całym dworem rezydował w Grodźcu

  • 1559 r. - Fryderyk III popadł w konflikt z cesarzem Ferdynandem I i został aresztowany.

  • 1596 r. - zamek po Fryderyku IV odziedziczył książę brzeski Joachim Fryderyk. Kontynuował on tradycję turniejów rycerskich i hucznych polowań na zamku

  • 1625 r. - opracowano plan otoczenia zamku nowoczesnymi umocnieniami bastionowymi, ale nie został on wprowadzony w życie

  • 1633 r. - mimo to zamek był nadal silną twierdzą. W czasie wojny trzydziestoletniej, siejąc spustoszenie do Grodźca wkroczył cesarski marszałek Wallenstein. Wiedział, że schroniła się tu okoliczna ludność wraz z dobytkiem, więc licząc na bogate łupy nie odpuścił dopóki nie zdobył zamku. Podobno udało mu się to tylko dzięki zdradzie. Sam zamek został później przez jego wojsko podpalony

  • 1642 r. - przy pomocy miejscowej ludności, mającej dość ucisku wojsk cesarskich, Grodziec zdobyli Szwedzi, ale niedługo potem odbili Austriacy. Ci ostatni chcąc pozbyć się raz na zawsze kłopotliwej warowni postanowili wysadzić ją w powietrze. Mieszkańcy pobliskich miast dostali nakaz całkowitego rezebrania murów. Jednak jak pojazuje rycina z poł. XVIII wieku nie wykonali tego polecenia w pełni

  • II poł. XVII w. - ostatni Piast - książę Jerzy Wilhelm nosił się z zamieram odbudowy zamku, ale plany te pokrzyżowała jego śmierć

  • 1700 r. - Grodziec kupił hrabia Hans Wolf von Frankenberg. Jako, że stara warownia była całkowitą ruiną, u jej podnóża zbudował barokowy pałac wg projektu J. B. Peiztnera

  • 1751 - runęła główna wieża wjazdowa

  • 1766 - pożar zamku od uderzenia pioruna, wali się sklepienie górnej sali

  • 1800 r. - za 353 tys. talarów Grodziec przejął książę Jan Henryk VI von Hochberg z Książa. Rozpoczął on prace restauracyjne zamku z myślą o przeznaczeniu obiektu dla gości i turystów. Po uporządkowaniu terenu, odbudowano zniszczone mury. Następnie wzgórze zamkowe obsadzono lasem, na podzamczu utworzono park angielski a przy ścieżkach rozstawiono ławki. Na dziedzińcu postawiono kilka drewnianych budynków a mury zamkowe pokryto winoroślą

  • 1806-08 - okres okupacji napoleońskiej odbija się niekorzystnie na zamku, który zostaje dokładnie ogołocony, a sprzęt i obrazy spalone

  • 1822 - Hochberg odbudowuje zamek i tworzy park krajobrazowy

  • 1899 r. - zamek i pałac kupił baron Willibald von Dirksen, tajny radca w niemieckim Ministerstwie Spraw Zagranicznych a zarazem wielki miłośnik sztuki. 7 lat później rozpoczął wielką rekonstrukcję warowni, wynajmując do tego celu słynnego architekta Bodo Ebhardta. Zamek odbudowano od podstaw a prace nie ograniczyły się tylko do murów. Z aukcji i antykwariatów ściągano odpowiednie wyposażenie wnętrz jak meble, rzeźby, dywany, zbroje i różne kolekcje. Kilka zniszczonych elementów jak donżon celowo nie odbudowano - miało to nadać warowni romantyzmu i autentyczności

  • 1908 - wizyta króla pruskiego Wilhelma II, któremu przypada zaszczyt przekazania obiektu na cele turystyczne i muzealne

  • 1928 r. - Grodziec przejął syn Willibalda - Herbert von Dirksen. Ponura postać związana z najwyższymi władzami hitlerowskimi, ambasador w Moskwie, Tokio i Londynie, świadek podpisania paktu Ribbentrop - Mołotow. Mieszkając w pałacu pod zamkiem przyjmował tu samego fuhrera. Choć zawsze był wiernym faszystą, po wojnie nie natrafiono na dowody jego winy. Został więc oczyszczony z podejrzeń o współudział w zbrodniach hitlerowskich. Po zajęciu Grodźca przez Sowietów, oddział SS ewakuował go pod osłoną nocy niejako na siłę, ponieważ nie chciał opuszczać swojego domu. Wcześniej Dirksenowi udało się zjednać Sowietów kompletem dzieł Lenina w bibliotece i zdjęciami z najwyższymi dostojnikami bolszewickimi jakie zachował z wizyt dyplomatycznych

  • 1945 - po wojnie pożar zmienia zamek w ruinę, brak gospodarza pogłębia dewastację

  • 1958-62 - na polecenie wojewódzkiego konserwatora zabytków przeprowadza się inwentaryzację pomiarową oraz zabezpiecza zamek (pokrycie dachów)

  • lata 70 XX w. - opiekujący się ruinami panowie Sabadach i Żołądź starali się jak mogli, aby zamek nie był tylko pustymi murami. Zwozili tu z całej okolicy rzeźby, wyposażenie i wszystko to co nie ukradziono jeszcze z ponieniemieckich rezydencji, także dawną broń, w tym hakownice

  • 1976 r. - zamek przekazano Instytutowi Sztuki Aktorskiej Teatru "Laboratorium" Jerzego Grotowskiego. Ten jakże ceniony "artysta" jest prawdopodobnie odpowiedzialny za wywiezienie całego wyposażenia zamku w nieznane miejsce. Warownia ponownie straszyła pustymi wnętrzami

  • 1979 - zamek przejmuje Urząd Gminy w Zagrodnie, użytkownikiem jest ZW PTTK

  • 1993 - zamek zostaje wydzierżawiony panu Andrzejowi Ganska

  • 2002 - zamek zostaje odebrany "złemu gospodażowi". Jego miejsce zajmuje Zenon Bernacki.

    Historię zamku częściowo zaczerpnięto ze strony www.grodziec.com oraz www.zamki.res.pl



    Bibliografia Zamku Grodziec opracowana przez Panią Małgorzatę Laskowską.

    Bibliografia



    Wieża

    Więcej o historii Grodźca i Zamku Grodziec odnajdziecie w działach HISTORIA oraz OPOWIEŚCI O GRODŹCU



    Obecnie zamkiem zajmuje się :

    GRODZIEC - SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
    Grodziec, 59-516 Zagrodno
    woj. dolnośląskie
    grodziec@grodziec.com
    Telefon:(76) 87 74 452

    Kasztelan Zamku Grodziec
    Zenon Bernacki
    tel. kom.: 0 504 051 022



    Zamek Grodziec dla ruchu turystycznego jest otwarty przez cały tydzień od poniedziałku do niedzieli:

    * w godz. od 10:00 do 16:00 (od listopada do stycznia)
    * w godz. od 10:00 do 17:00 (od lutego do marca)
    * w godz. od 10:00 do 18:00 (od kwietnia do października)

    WSTĘP NA ZAMEK GÓRNY (dziedziniec, część sal zamkowych, ganki, donżon, wykonywanie zdjęć itp.)

    * Cena biletu normalnego: 8,00 zł
    * Cena biletu ulgowego: 5,00 zł
    * Organizacja ogniska dla grup - 1 zł od os.

    DODATKOWA ATRAKCJA - WYSTAWA NARZĘDZI TORTUR

    * bilet normalny: 6,00 zł
    * bilet ulgowy: 4,00 zł

    SESJE ZDJĘCIOWE

    * Sesja zdjęciowa ślubna - 50,00 zł


    Na zamku istnieje możliwość wynajęcia noclegu.

    Pokoje umiejscowione są w wieży zamkowej, do dyspozycji gości jest łazienka. Można zamówić ciepłe posiłki na czas pobytu na zamku po wcześniejszym uzgodnieniu i rezerwacji. Do użytku gości udostępniamy również zaplecze kuchenne w godzinach otwarcia obiektu, dzięki temu każdy może przygotować posiłek we własnym zakresie.

    Pokoje noclegowe pokoje noclegowe

    Ilość miejsc noclegowych: 30 w tym:
    * pokój 2-osobowy - 3
    * pokój 4-osobowy - 1
    * pokój wieloosobowy (10-12 osób) - 2
    * sale zamkowe - 4

    Parking dla gości "zamkowych" na dziedzińcu. Istnieje możliwość przyjazdu ze zwierzęciem (psem lub kotem będących pod kontrolą właściciela).

    Cennik noclegów - Nocleg od kwietnia do października:
    * 40,00 zł od osoby za pokój 2-osobowy (bez wyżywienia)
    * 40,00 zł od osoby za pokój 4-osobowy (bez wyżywienia)
    * 25,00 zł od osoby za pokój wieloosobowy (10-12 os.) (bez wyżywienia)
    * - śniadanie i obiadokolacja: od 25,00 zł od os. po uprzednim uzgodnieniu

    REZERWACJA MIEJSC NOCLEGOWYCH pod numerem telefonu: tel. +48 76 87 74 452 (od 10.00 do 18.00)



    DOJAZD DO GRODŹCA



    dojazd do Grodźca



    Szczegółową mapę dojazdową do Grodźca znajdziecie pod adresem DOJAZD



    Wirtualna wycieczka po zamku Grodziec

    Wirtualna wycieczka po zamku Grodziec



    Więcej informacji o Zamku Grodziec znajdziecie na jego rodzimej stronie internetowej GRODZIEC.COM






    Copyright © 2008-2011 Bartłomiej Łuc Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie zdjęć, tekstów oraz innych elementów Serwisu bez zgody autorów strony jest zabronione. Autor strony nie odpowiada za wszelkie materiały, wiadomości i zdjęcia publikowane przez użytkowników tego serwisu.